Świadectwa Energetycznie

Co to jest świadectwo charakterystyki energetycznej?
Ustawa z dnia 19 września 2007 r o zmianie ustawy Prawo Budowlane (Dziennik Ustaw nr. 191 z dnia 18 października 2007 r. poz. 1373) wprowadza w Polsce system świadectw energetycznych dla budynków o różnej funkcji i przeznaczeniu, ich samodzielnych części) oraz lokali mieszkalnych, a także system kontroli źródeł ciepła (kotłów) i urządzeń klimatyzacyjnych.
Przepisy ustawy wdrażają postanowienia dyrektywy 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Ta dyrektywa jest jednym z elementów polityki energetycznej UE, której celem jest ograniczenie zapotrzebowania energii, konieczne ze względu na bezpieczeństwo energetyczne i ochronę środowiska.
Świadectwo charakterystyki energetycznej to wydany przez upoważnionego specjalistę dokument, który określa wielkość zapotrzebowania energii niezbędnej do zaspokojenia potrzeb związanych z użytkowaniem budynku lub lokalu czyli energii na potrzeby ogrzewania, ciepłej wody, wentylacji i klimatyzacji.
Świadectwa energetyczne to:
- nowe źródło oceny jakości użytkowej i wartości rynkowej budynku lub lokalu,
- to obiektywna ocena cech energetycznych budynków, ich wyodrębnionych części i lokali mieszkalnych,
- to pełna świadomość jakości energetycznej budynków i lokali dla ich właścicieli, nabywców i najemców
- to impuls skłaniający do projektowania i budowy budynków energooszczędnych oraz do termomodernizacji budynków istniejących.
- to rynkowe narzędzie stymulowania oszczędności energii w budynkach i lokalach mieszkalnych
W świadectwie ocenia się wielkość zapotrzebowania na energię wynikającego z przeznaczenia i standardu budynku oraz jego systemów instalacyjnych czyli na podstawie jego stałych, obiektywnych cech, a nie na podstawie pomiaru zużycia energii, które może się zmieniać w zależności od sposobu użytkowania i zwyczajów użytkowników.
Świadectwo zawiera :
- Podstawowe dane dotyczące budynku i wielkość energii niezbędnej na potrzeby ogrzewania, ciepłej wody, wentylacji, klimatyzacji, a w przypadku budynków niemieszkalnych także energii na potrzeby oświetlenia. oraz wskaźniki porównawcze,
- Wytyczne i wskazania możliwych usprawnień dla obniżenia zapotrzebowania energii.

Dlaczego świadectwa są potrzebne?
Cechy energetyczne decydują o koszcie eksploatacji, a także mają istotny wpływ na komfort użytkowania pomieszczeń w budynkach. Dlatego dla nabywców i najemców powinna być zapewniona pełna dostępność danych charakteryzujących jakość energetyczną budynku. Wprowadzenie oceny energetycznej umożliwia dokonywanie w pełni uczciwych transakcji sprzedaży i wynajmu. Świadectwo ułatwia właścicielowi wiarygodne przedstawienie walorów budynku lub lokalu oferowanego do sprzedaży lub wynajmu, a jednocześnie dla nabywcy lub najemcy stanowi zabezpieczenie przed ewentualnymi nieujawnionymi wadami kupowanego czy wynajmowanego budynku lub lokalu.
Świadectwa energetyczne stwarzają sytuacje pełnej jawności charakterystyki energetycznej budynków dla ich właścicieli, nabywców i najemców, a także powinny: przyczynić się do stałego zmniejszania zużycia energii związanej z użytkowaniem budynków.
Świadectw powinno :
- zachęcić do projektowania i budowy budynków energooszczędnych
zachęcić do poprawy cech energetycznych budynków istniejących,
- być elementem w konkurencji rynkowej przy wynajmie i sprzedaży budynków

Z obowiązku posiadania świadectw zwolnione są budynki :
- podlegające ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków;
- używane jako miejsca kultu i do działalności religijnej;
- przeznaczone do użytkowania w czasie nie dłuższym niż 2 lata;
- niemieszkalne służących gospodarce rolnej;
- przemysłowe i gospodarcze o zapotrzebowaniu na energię nie większym niż 50 kWh/m²/rok;
- mieszkalne przeznaczonych do użytkowania nie dłużej niż 4 miesiące w roku;
- wolnostojące o powierzchni użytkowej poniżej 50 m².

Korzyści związane z wydaniem świadectwa energetycznego
Właściciela budynku lub lokalu przeznaczonego do sprzedaży lub najmu ma możliwość uzyskania ceny sprzedaży lub czynszu najmu odpowiedniej do wysokiej jakości budynku czy lokalu.
Nabywca i najemca budynku lub lokalu ma wiarygodne i obiektywne informacje o charakterystyce energetycznej budynku oraz o spodziewanych kosztach eksploatacji.
Deweloper lub wykonawca nowego budynku ma możliwość uzyskania za realizację budowy ceny odpowiadającej wysokiej jakości budynku.

Przykład:
Jan Kowalski zamierza kupić dom jednorodzinny. Otrzymuje wiele ofert i wraz z ofertą cenową może przeanalizować świadectwo energetyczne, na podstawie którego może poznać charakterystykę energetyczną budynku oraz wynikające z tego koszty zużycia energii na cele ogrzewania, wentylacji i przygotowania ciepłej wody.

Oferowane są dwa podobne budynki odpowiadające wymaganiom nabywcy:
I budynek o niskiej cenie sprzedaży, ale o wysokim zapotrzebowaniu energii , czyli o wysokich kosztach eksploatacji , oraz
II budynek o wyższej cenie sprzedaży , ale o niskim zapotrzebowaniu energii czyli o niskich kosztach eksploatacji.

Kowalski ma więc pełne dane co do stanu budynków oraz kosztów ich użytkowania i może w pełni świadomie podjąć decyzję o wyborze kupowanego budynku w zależności od tego czy dla niego ważniejsza jest kwota do zapłacenia w chwili nabycia domu czy też poziom przewidywanych wieloletnich wydatków eksploatacyjnych.
Ma więc pełny obraz jakości budynku i nie czekają go tu nieprzewidziane trudności i koszty, które mogłyby wystąpić, gdyby sprzedający przedstawiał stan niezgodnie ze stanem faktycznym.
W świadectwie ma także wskazówki i informacje , które pozwalają mu rozważyć możliwości ewentualnego wprowadzenia w I budynku usprawnień po jego nabyciu.

Regulacje prawne
Podstawowym aktem prawnym dotyczącym świadectw charakterystyki energetycznej jest ustawa z dnia 19 września 2007 r o zmianie ustawy Prawo Budowlane (Dz.U.191, poz.1373). Ustawa wprowadza obowiązek sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej, podaje rodzaje budynków w stosunku do których ten obowiązek się stawia, a także określa kto może sporządzać świadectwa.

Sporządzenie świadectwa powinien zapewnić właściciel budynku. Świadectwo powinno być udostępnione nabywcy lub najemcy budynku lub lokalu przy oddaniu budynku do użytkowania, przy sprzedaży i wynajmowaniu nowemu najemcy.

Sporządzanie świadectw charakterystyki energetycznej obowiązuje od dnia 1 stycznia 2009 r.

Ustawa ustala, że minister właściwy do spraw budownictwa wydaje:
- Rozporządzenie w sprawie sposobu przeprowadzenia i zakresu programowego szkolenia i egzaminu oraz wysokości opłat za szkolenie i egzamin.
- Rozporządzenie w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego oraz sposobu sporządzania świadectw.

Przepisy wprowadzające obowiązek wykonywania świadectwa energetycznego stanowią część art.5 Prawa Budowlanego, w związku z czym ich nieprzestrzeganie (nie wykonanie świadectwa lub wykonanie niezgodne z przepisami ustawy) podlega karze grzywny zgodnie z art. 93 pkt.1.
Jako zabezpieczenie przed nierzetelnym sporządzaniem świadectw w ustawie stwierdza się, że świadectwo charakterystyki energetycznej zawierające nieprawdziwe informacje o wielkości energii jest wadą fizyczną rzeczy w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks Cywilny o rękojmi za wady.
Ten przepis powoduje, że w przypadku stwierdzenia, że świadectwo przedstawione nabywcy lub najemcy zawiera nieprawdziwe informacje o wielkości zużycia energii - właściciel sprzedający lub wynajmujący budynek lub lokal może być zmuszony do zwrotu części pobranej zapłaty lub do obniżenia wysokości czynszu ustalonej w umowie. Dalszą konsekwencją może być dochodzenie od autora nieprawidłowo opracowanego świadectwa pokrycia strat poniesionych przez właściciela na drodze sądowej.

Jakich budynków dotyczy obowiązek sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej?
Od 1 stycznia 2009 r. świadectwa charakterystyki będą obowiązkowe dla każdego budynku oddawanego do użytkowania oraz budynku podlegającemu zbyciu lub najmowi, a także w przypadku, gdy w wyniku przebudowy lub remontu budynku uległa zmianie jego charakterystyka energetyczna.

Przepisów tych nie stosuje się jedynie do budynków:
- podlegających ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
- używanych jako miejsca kultu i do działalności religijnej;
- przeznaczonych do użytkowania w czasie nie dłuższym niż 2 lata;
- niemieszkalnych służących gospodarce rolnej;
- przemysłowych i gospodarczych o zapotrzebowaniu na energię nie większym niż 50 kWh/(m2·rok);
- mieszkalnych przeznaczonych do użytkowania nie dłużej niż 4 miesiące w roku;
- wolnostojących o powierzchni użytkowej poniżej 50 m2.

Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 7 ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.) inwestor jest obowiązany pozyskać świadectwo charakterystyki energetycznej budynku i dołączyć je do zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie wraz z innymi wymaganymi dokumentami.

Zgodnie z art. 5 ust. 4 i 5 ustawy w przypadku budynku z lokalami mieszkalnymi lub częściami budynku stanowiących samodzielną całość techniczno-użytkową, przed wydaniem lokalu mieszkalnego lub takiej części budynku osobie trzeciej, sporządza się świadectwo charakterystyki energetycznej lokalu mieszkalnego lub części budynku, przy czym w przypadku budynków ze wspólną instalacją ogrzewczą świadectwo charakterystyki energetycznej, sporządza się wyłącznie dla budynku.

W przypadku gdy budynek lub lokal mieszkalny podlega zbyciu lub wynajmowi to zgodnie z art. 63a ust. 1 i 2 odpowiednio nabywcy lub najemcy powinno być udostępnione świadectwo charakterystyki energetycznej, o ile jest ono wymagane przepisami ustawy. Z uwagi na to, iż nie przewidziano sankcji karnej w przypadku braku przedłożenia świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową, to czy świadectwo charakterystyki energetycznej będzie udostępnione czy też nie, w praktyce zadecydują relacje rynkowe a nie przymus administracyjny